NİŞAN TAKILARI KİME AİTTİR? | Nişan Bozulursa Altınlar ve Takılar Kimde Kalır?
- Av. Arb. Servet Aksoy
- 10 Mar
- 3 dakikada okunur
Nişan törenlerinde takılan nişan yüzüğü altınlar, bilezikler ve diğer değerli takıların akıbeti her zaman merak konusu olagelmiştir. Özellikle nişanın bozulması halinde “Nişan takıları kime aittir?”, “Altınlar geri alınabilir mi?”, “Erkeğe takılan takılar kimde kalır?” gibi sorular sıklıkla gündeme gelmektedir. Türk hukukunda bu konu Türk Medeni Kanunu’nun nişanlılığa ilişkin hükümleri (m.118-123) ve özellikle hediyelerin geri verilmesini düzenleyen m.122 kapsamında değerlendirilir. Bu yazıda nişan takılarının hukuki durumu, nişan bozulduğunda altınların kimde kalacağı ve uygulamada nasıl karar verildiğini ayrıntılı şekilde ele alacağız.
NİŞAN TAKILARI HUKUKEN HEDİYE SAYILIR
Nişan törenlerinde takılan altınlar, bilezikler, kolyeler ve benzeri takılar hukuken hediye niteliğindedir. Türk Medeni Kanunu m.122 hükmüne göre: Nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ailelerin verdiği alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir. Bu nedenle nişan takıları da çoğu zaman geri istenebilecek hediyeler kapsamında değerlendirilmektedir.
NİŞAN TAKILARI KİME AİT SAYILIR?
Uygulamada genel kabul gören ilke şudur: Kime takılmışsa takı ona aittir.
Kadına takılan bilezik, kolye ve altınlar kadına aittir
Erkeğe takılan saat, zincir veya altın erkeğe aittir
Bu değerlendirme yapılırken takının kime takıldığı önemli kabul edilir. Örneğin:
Gelinin koluna takılan bilezikler gelinin kabul edilir.
Damadın yakasına takılan altın damada ait sayılır.
NİŞAN BOZULURSA ALTINLAR GERİ ALINABİLİR Mİ?
Nişan evlilikle sonuçlanmazsa takıların iadesi gündeme gelebilir. Türk Medeni Kanunu m.122 uyarınca: Alışılmışın dışındaki hediyeler veren tarafından geri istenebilir.
Bu kapsamda:
Altın bilezik
Tam altın
Cumhuriyet altını
Pahalı mücevherler
çoğu zaman alışılmışın dışındaki hediyeler olarak kabul edilir. Dolayısıyla nişan bozulduğunda bu takıların geri verilmesi talep edilebilir.
TAKILAR GERİ VERİLEMEZSE NE OLUR?
Bazı durumlarda takılar:
Bozdurulmuş olabilir
Harcanmış olabilir
Kaybolmuş olabilir
Bu durumda Türk Medeni Kanunu m.122/2 gereği sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır. Yani takının aynen iadesi mümkün değilse parasal değeri talep edilir.
NİŞAN YÜZÜĞÜ GERİ İSTENEBİLİR Mİ?
Nişan bozulduğunda en çok merak edilen konulardan biri de nişan yüzüğünün geri istenip istenemeyeceğidir. Bu konu da Türk Medeni Kanunu’nun 122. maddesinde düzenlenen “hediyelerin geri verilmesi” hükümleri kapsamında değerlendirilir. Türk Medeni Kanunu m.122’ye göre, nişanlılık evlenme dışında bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ailelerin verdiği alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir. Burada kritik nokta şudur: Nişan yüzüğünün alışılmış bir hediye mi yoksa alışılmışın dışında değerli bir hediye mi olduğu değerlendirilir.
Genel uygulamada kabul edilen yaklaşım
Uygulamada nişan yüzüğü çoğu zaman nişan töreninin doğal bir parçası ve sembolik bir hediye olarak görülmektedir. Bu nedenle:
Sade ve düşük değerli nişan yüzükleri genellikle geri istenemez.
Çünkü bunlar çoğunlukla “alışılmış hediye” kabul edilir.
Ancak bazı durumlarda nişan yüzüğü geri istenebilir.
Nişan yüzüğü hangi durumlarda geri istenebilir?
Yüzüğün yüksek ekonomik değeri varsa
Pırlanta veya değerli taşlı çok pahalı bir yüzükse
Hediyenin değeri sıradan nişan yüzüğünün çok üzerindeyse
mahkemeler bunu alışılmışın dışındaki hediye olarak değerlendirebilir ve iadesine karar verebilir.
Yüzük geri verilemiyorsa ne olur?
Nişan yüzüğü:
kaybolmuşsa
satılmışsa
bozdurulmuşsa
Türk Medeni Kanunu m.122/2 gereği sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır ve yüzüğün bedeli talep edilebilir.
Zamanaşımı süresi
Nişan yüzüğünün iadesi de dahil olmak üzere nişanın bozulmasından doğan dava hakları için Türk Medeni Kanunu m.123 uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresi vardır. Bu süre nişanın sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle nişan yüzüğünün iadesi talep edilecekse 1 yıl içinde dava açılması gerekir.
NİŞAN TAKILARI DAVASI NASIL AÇILIR?
Nişan takılarının iadesi için genellikle şu dava açılır: Hediyelerin geri verilmesi davası. Bu davada;
Takı listeleri
Nişan fotoğrafları
Video kayıtları
Tanık beyanları
Altın faturaları
delil olarak kullanılabilir. Davalar genellikle Aile Mahkemelerinde görülmektedir.
NİŞAN TAKILARINDA ZAMANAŞIMI
Türk Medeni Kanunu m.123 uyarınca nişanın bozulmasından doğan dava hakları:
1 yıl içinde kullanılmalıdır. Bu süre, nişanın sona erdiği tarihten itibaren başlar. Bir yıl geçtikten sonra hediyelerin iadesi talebi zamanaşımına uğrayabilir.
UYGULAMADA SIK YAŞANAN BİR ÖRNEK
Örneğin nişan töreninde:
15 adet bilezik
10 adet tam altın
çeşitli mücevherler takılmış olsun.
Nişan daha sonra evlilikle sonuçlanmazsa, bu takılar alışılmışın dışındaki hediye sayılabileceğinden geri talep edilebilir. Ancak her olayın koşulları farklıdır ve mahkemeler somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapar.
SONUÇ: NİŞAN TAKILARI ÇOĞU ZAMAN DAVA KONUSU OLABİLİR
Nişan takıları çoğu zaman yüksek ekonomik değere sahip olduğundan, nişanın bozulması halinde hukuki uyuşmazlık konusu olabilmektedir. Türk Medeni Kanunu’na göre:
Alışılmışın dışındaki takılar geri istenebilir
Takılar iade edilemiyorsa bedeli talep edilir
Bu davalar için 1 yıllık zamanaşımı süresi vardır
Hak kaybı yaşanmaması için nişan takıları ve hediyelerle ilgili uyuşmazlıklarda hukuki destek alınması önemlidir.
Yorumlar