İNSAN TİCARETİ SUÇU NEDİR? (TCK m.80) | Unsurları, Cezası, Yargılama Süreci ve Göçmen Kaçakçılığı Suçundan Farkı

İnsan ticareti suçu, modern dünyanın en ağır suçlarından biri olarak kabul edilir. İnsan onurunu doğrudan hedef alan bu suç tipi, kişilerin zorla çalıştırılması, fuhşa zorlanması, organlarının alınması veya benzeri şekillerde sömürülmesi amacıyla yapılan her türlü insan temini, taşınması veya barındırılması faaliyetini kapsar. Türk hukukunda insan ticareti suçu, Türk Ceza Kanunu m.80 kapsamında açık biçimde düzenlenmiş ve ağır yaptırımlara bağlanmıştır. Bu yazıda TCK m.80 kapsamında insan ticareti suçunun tanımı, unsurları, cezası, mağdurların korunması, soruşturma ve yargılama süreci ile göçmen kaçakçılığı suçundan farkları vatandaşın anlayabileceği şekilde ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

---

---

İnsan Ticareti Suçu Nedir? (TCK m.80)

Türk Ceza Kanunu m.80’e göre insan ticareti suçu, kişilerin;

• Zorla çalıştırılması

• Hizmet ettirilmesi

• Fuhşa zorlanması

• Kölelik veya köleliğe benzer uygulamalara tabi tutulması

• Organlarının alınması

gibi sömürü amaçlarıyla temin edilmesi, kaçırılması, taşınması, sevk edilmesi, barındırılması veya devredilmesi şeklinde ortaya çıkar. Kanun koyucu, bu suçun oluşabilmesi için yalnızca insan taşınmasını değil, insanın bir sömürü aracı haline getirilmesini esas almıştır. Bu nedenle insan ticareti suçu, insan onuruna karşı işlenen en ağır suçlardan biri olarak kabul edilir.

İnsan Ticareti Suçunun Kanuni Dayanağı

Türk Ceza Kanunu m.80’e göre:

• Kişileri tehdit, baskı, cebir veya şiddet kullanarak

• Nüfuzu kötüye kullanarak

• Kandırarak

• Kişinin çaresizliğinden yararlanarak

• Denetim imkânı sağlayarak

sömürü amacıyla temin eden, taşıyan, sevk eden veya barındıran kişiler insan ticareti suçunu işlemiş olur. Kanun maddesinde özellikle mağdurun iradesini ortadan kaldıran yöntemler üzerinde durulmuştur.

İnsan Ticareti Suçunun Unsurları

Bir eylemin insan ticareti suçu sayılabilmesi için belirli unsurların birlikte gerçekleşmesi gerekir.

1. Mağdurun İnsan Olması

Bu suçun mağduru herhangi bir insan olabilir.

• Yabancı uyruklu kişiler

• Göçmenler

• Kadınlar

• Çocuklar

• İşsiz veya ekonomik açıdan zor durumda olan kişiler

insan ticareti suçunun en sık hedefi olan gruplardır. Özellikle çocuklar söz konusu olduğunda, kanun daha da sıkı koruma sağlamaktadır.

2. Sömürü Amacı

İnsan ticareti suçunun en önemli unsuru sömürü amacıdır. Kanuna göre sömürü kapsamında değerlendirilebilecek durumlar şunlardır:

• Zorla çalıştırma

• Fuhuşa zorlama

• Kölelik veya köle benzeri uygulamalar

• Organ ticareti

• İnsanların suç işlemeye zorlanması

Eğer sömürü amacı yoksa, olay insan ticareti suçu olarak değerlendirilmeyebilir.

3. Baskı veya Aldatma Yöntemleri

TCK m.80’e göre suçun oluşabilmesi için mağdurun;

• Tehdit edilmesi

• Kandırılması

• Baskı altına alınması

• Zor durumda bırakılması

• Güç kullanılarak kontrol altına alınması

gibi yöntemlerden biri kullanılmış olmalıdır.

Örneğin:

• Yurt dışında iş vaadiyle kandırılan kişiler

• Borçlandırılarak zorla çalıştırılan işçiler

• Fuhşa zorlanan kadınlar

insan ticareti suçunun tipik örnekleri arasında yer alır.

İnsan Ticareti Suçunun Cezası

Türk Ceza Kanunu m.80’e göre insan ticareti suçunun cezası, 8 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası ve 10.000 güne kadar adli para cezasıdır. Ancak suçun niteliğine göre ceza daha da ağırlaşabilir. Örneğin;

• Suçun örgütlü şekilde işlenmesi

• Çocukların mağdur edilmesi

• Birden fazla kişinin mağdur olması

gibi durumlarda ceza artırılabilir.

Çocuklara Karşı İnsan Ticareti

Kanun, çocukların korunması konusunda özel bir düzenleme getirmiştir. Eğer mağdur 18 yaşından küçükse, yukarıda sayılan tehdit, baskı veya kandırma yöntemlerinin kullanılmış olması aranmaz. Yani çocukların sömürü amacıyla taşınması veya barındırılması doğrudan insan ticareti suçu oluşturur.

İnsan Ticareti Suçunda Mağdurların Korunması

İnsan ticareti mağdurları çoğu zaman;

• Pasaportlarına el konulan

• Zorla çalıştırılan

• Fiziksel şiddete maruz kalan

• Ülkelerine dönemeyen

kişilerden oluşur. Bu nedenle Türk hukukunda mağdurların korunmasına yönelik özel mekanizmalar bulunmaktadır. Mağdurlara;

• Barınma imkânı

• Sağlık hizmeti

• Psikolojik destek

• Hukuki yardım

sağlanabilmektedir.

İnsan Ticareti Suçunda Soruşturma ve Yargılama

İnsan ticareti suçu re’sen soruşturulan suçlar arasındadır. Yani mağdurun şikâyeti olmasa bile savcılık;

• Kolluk araştırması

• Tanık beyanları

• teknik takip

• iletişimin dinlenmesi

gibi yöntemlerle soruşturma başlatabilir. Bu suçlar genellikle Ağır Ceza Mahkemelerinde görülmektedir.

İnsan Ticareti Suçu ile Göçmen Kaçakçılığı Suçu Arasındaki Fark

Türk Ceza Kanunu’nda iki farklı suç düzenlenmiştir:

• TCK m.79 → Göçmen kaçakçılığı

• TCK m.80 → İnsan ticareti

Bu iki suç çoğu zaman karıştırılmaktadır. Ancak aralarında önemli farklar bulunmaktadır.

Göçmen Kaçakçılığı

Göçmen kaçakçılığı suçunda amaç:

• Yabancı kişilerin yasadışı şekilde ülkeye sokulması

• veya ülkeden çıkarılmasıdır.

Bu suçta genellikle maddi kazanç elde etme amacı vardır.

İnsan Ticareti

İnsan ticaretinde ise amaç, mağdur insanı sömürmektir.

Yani kişi;

• zorla çalıştırılmak

• fuhşa zorlanmak

• organı alınmak

gibi amaçlarla kontrol altına alınmaktadır. Bu nedenle insan ticareti suçu çok daha ağır bir suç olarak kabul edilir.

İnsan Ticareti Mağduru Olan Kişiler Ne Yapmalı?

Eğer bir kişi;

• zorla çalıştırılıyorsa

• özgürlüğü kısıtlanıyorsa

• tehdit ediliyorsa

• pasaportuna el konulmuşsa

bu durum insan ticareti suçunun göstergesi olabilir. Bu gibi durumlarda:

• Cumhuriyet Savcılığına

• Emniyet birimlerine

• Göç idaresine

başvurularak suç duyurusunda bulunulabilir.

Sonuç

İnsan ticareti suçu, yalnızca bir suç değil aynı zamanda insan onuruna karşı ağır bir saldırıdır. Bu nedenle Türk Ceza Kanunu m.80 kapsamında oldukça ağır cezalar öngörülmüştür. Kişilerin zorla çalıştırılması, fuhşa zorlanması veya organ ticaretine konu edilmesi gibi eylemler insan ticareti suçunun temelini oluşturur. Bu tür durumlarla karşılaşılması halinde, mağdurların ve tanıkların derhal yetkili makamlara başvurması büyük önem taşımaktadır.