ARABULUCULUK NEDİR? NASIL YAPILIR?

Arabuluculuk Süreci, Şartları ve Hukuki Sonuçları

Günümüzde dava açmadan önce çözüm yolu aramak giderek önem kazanmıştır. Bu noktada en sık başvurulan ve en çok merak edilen kavram arabuluculuktur. Peki arabuluculuk nedir? Arabuluculuk zorunlu mu? Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa ne olur? Bu yazımızda arabuluculuk sistemini sade bir dille ve tüm yönleriyle anlatıyoruz.

---

---

ARABULUCULUK NEDİR?

Arabuluculuk; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, tarafsız ve bağımsız bir arabulucu yardımıyla, dava açmadan ve mahkemeye gitmeden çözülmesini sağlayan hukuki bir yöntemdir.

Arabulucu hakim gibi karar vermez, tarafları dinler, çözüm üretmelerine yardımcı olur. Amaç; tarafların iradesi doğrultusunda uzlaşma yoluyla hızlı ve masrafsız çözüm sağlamaktır.

ARABULUCULUK HANGİ DAVALARDA UYGULANIR?

Arabuluculuk en çok şu alanlarda uygulanır:

• İşçi – işveren uyuşmazlıkları

• Kıdem ve ihbar tazminatı alacakları

• Ticari alacaklar

• Kira uyuşmazlıkları

• Komşuluk uyuşmazlıkları

• Tüketici uyuşmazlıkları

• Tazminat talepleri

  
  

ZORUNLU ARABULUCULUK NEDİR?

Kanunun belirlediği bazı uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Zorunlu arabuluculuk yolu kullanılmadan doğrudan dava açılırsa dava usulden reddedilir. Özellikle şu davalarda arabuluculuk zorunludur:

• İşçilik alacakları davaları

• Ticari alacak davaları

• Kira tespit ve tahliye davaları

• Ortaklığın giderilmesi davaları

• Bazı tüketici davaları

ARABULUCULUK NASIL YAPILIR?

Arabuluculuk süreci şu şekilde işler: Öncelikle arabuluculuk bürosuna başvuru yapılır. Büro tarafından dosyaya atanan tarafsız arabulucu, taraflara davet gönderir ve toplantı günü belirlenir. Görüşmeler yapılır; anlaşma sağlanırsa anlaşma tutanağı ve tarafların üzerinde anlaştıkları hususlar hukuka uygun şekilde detaylı olarak düzenlenir, anlaşma sağlanamazsa anlaşamama tutanağı düzenlenir ve bu tutanak ile dava açılabilir.

Arabuluculuk süreci genellikle 3 hafta + 1 hafta uzatma ile sınırlıdır. Ticari uyuşmazlıklarda ise bu süre 4 hafta + 2 haftadır.

ARABULUCULUKTA ANLAŞMA SAĞLANIRSA NE OLUR?

Eğer taraflar anlaşırsa, anlaşma tutanağı düzenlenir. Bu tutanak ilam niteliğinde olup mahkeme kararı gibi bağlayıcıdır ve İcra edilebilir niteliktedir. Anlaşılan konuda dava açılamaz. Bu nedenle arabuluculukta yapılan anlaşmalar hukuken son derece önemlidir. Hak kaybı yaşanma ihtimaline karşın tutanaklar çok dikkatle düzenlenmeli ve imza altına alınmalıdır.

ARABULUCULUKTA ANLAŞMA OLMAZSA NE OLUR?

Anlaşma sağlanamazsa arabulucu “anlaşamama tutanağı” düzenler. Taraflar bu tutanakla birlikte dava açma hakkını kullanabilir. Süre kaybı yaşanmaz ve hak kaybı olmaz. Zira arabuluculukta geçen zamanda hak düşürücü ve zamanaşımı süreleri işlemez.

ARABULUCULUK ÜCRETLİ MİDİR?

Arabuluculuk ücreti, tarafların ortak iradesi doğrultusunda aralarında paylaştırılabilir. Bazı hallerde özellikle anlaşamama durumunda devlet tarafından karşılanır.

ARABULUCULUKTA AVUKAT ZORUNLU MU?

Arabuluculuk sürecine avukat ile başvurmak veya toplantılara avukatla katılmak zorunlu değildir. Ancak arabuluculukta hak kaybı yaşanmaması, eksik veya hatalı anlaşma yapılmaması, süreç sonunda sorun yaşanmaması için bir avukatla sürece katılmak çok önemlidir.

ARABULUCULUĞUN AVANTAJLARI

Arabuluculuğun başlıca avantajları:

✔️ Hızlıdır✔️ Masrafsızdır✔️ Gizlidir✔️ Taraflar kontrolü elinde tutar✔️ Dava stresini ortadan kaldırır✔️ İlişkileri koparmaz

EN SIK SORULAN SORULAR

❓ Arabuluculuk dava mıdır?

Hayır. Dava değildir, alternatif çözüm yoludur.

❓ Arabuluculukta anlaşma zorunlu mu?

Hayır. Taraflar anlaşmak zorunda değildir.

❓ Arabuluculukta imzalanan belge bağlayıcı mı?

Evet. Anlaşma tutanağı mahkeme kararı hükmündedir.

❓ Arabuluculuk süresi ne kadardır?

Genellikle en fazla 4 haftadır. İstisnai durumda ise 6 haftadır.

❓Arabuluculukta zamanaşımı durur mu?

Evet. Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez

Bu yönüyle arabuluculuk, hak kaybını da önler.

SONUÇ

Arabuluculuk; dava yoluna gitmeden, kısa sürede ve düşük maliyetle hukuki ihtilaf ve uyuşmazlıkları çözme imkânı sunar. Özellikle iş, kira, tüketici ve ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk artık vazgeçilmez bir hukuki yoldur. Bu nedenle arabuluculuk sürecine girerken hukuki destek almak, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önüne geçer.