İŞÇİNİN ÜCRETİNİN PARÇALAR HALİNDE VEYA GEÇ ÖDENMESİ, İŞÇİYE İŞ SÖZLEŞMESİNİ HAKLI NEDENLE FESİH HAKKI VERİR.
- Av. Arb. Servet Aksoy
- 19 Oca
- 2 dakikada okunur
Bu yazımızda, işveren tarafından işçinin maaşının (ücretinin) İş Kanununun emrettiği şekilde ödenmemesi, parçalar halinde veya geç veyahut belirsiz zamanlarda ödenmesi halinde işçinin iş sözleşmesini fesih hakkı konusunda bilgi verilecektir.
İş Kanunumuzda ücrete ilişkin düzenlemeler 32. madde ve devamında yer almaktadır. İlgili maddelerde ücret, genel anlamda bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir.
34. maddede yer alan düzenlemeye göre ise ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.
İşçi açısından iş sözleşmesini haklı fesih hakkının tanındığı 24. maddenin e bendinde "işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi" haklı fesih nedeni olarak tanımlanmıştır. İlgili hükümler birlikte değerlendirildiğinde, işçi yirmi günden daha fazla sürede ücretinin ödenmemesi halinde başka bir sebep olmaksızın iş akdini derhal feshedebilir ve bildirim süresine de uymasına gerek yoktur. İşçi bu fesih ile kıdem tazminatı koşullarını sağlıyorsa kıdem tazminatına hak kazanacak ve eksik ödenen tüm ücretleri de işlemiş faizleriyle işverenden talep edebilecektir. Yine işçinin ücreti tam ödenmiş olsa dahi zamanında ödenmemiş olması da Yargıtay tarafından haklı fesih nedeni olarak kabul edilmektedir. Bu hususta ortaya konulmuş birkaç içtihat aşağıdaki gibidir:
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 29.06.2020 tarih ve 2017/16525 E. - 2020/6601 K. sayılı kararında; "Ücreti ödenmeyen işçinin alacağı konusunda takibe geçmesi ya da ücreti ödeninceye kadar iş görme edimini yerine getirmekten kaçınması, iş ilişkisinin devamında bazı sorunlara yol açabilir. Bu bakımdan, işverenle bir çekişme içine girmek istemeyen işçinin, haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini feshetme hakkı da bulunmaktadır... İşçinin ücretinin işverenin içine düştüğü ödeme güçlüğü nedeniyle ödenememiş olmasının sonuca bir etkisi yoktur... Somut olayda mahkemenin 2014 yılı nisan ayı ücretine ilişkin gerekçesi yerinde ise de davacı iş akdini aynı zamanda geçmiş ücretlerinin düzensiz ve gecikmeli ödendiği gerekçesiyle de feshetmiştir. Bu durumda geçmiş ücretlerin tam ve zamanında ödendiğinin ispat külfeti davalı işverende olup davalı işveren davaya cevap vermemiş, delil göstermemiş ve davaya katılmamıştır. Davalı işveren kendi üzerinde bulunan ispat külfetini yerine getirmediğinden davacı işçinin geçmiş ücretlerinin zamanında ödenmediği gerekçesine bağlı fesih haklı kabul edilerek kıdem tazminatının kabulü gerekirken sadece son ay ücreti üzerinde durularak feshin haklı olmadığına ve kıdem tazminatının reddine karar verilmesi hatalıdır." hükmetmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 29.03.1989 tarih ve 1989/9-132 E. 1989/210 K. sayılı kararında; …İş akdinde işlemiş ücretlerin gelecek ayın ilk haftasında ödeneceği kararlaştırılmış olmasına karşın şubat ayından itibaren ücretlerin kararlaştırılan süreden sonra ödenmesini ve bu durumun ağustos ayına kadar devam etmesini isabetli olarak işçi lehine haklı fesih nedeni saymış ve işçinin kıdem tazminatına hak kazanacağına… hükmetmiştir.
Yorumlar